lagere school

is het onderwijs dat verplicht gevolgd wordt door kinderen in de leeftijd van 6 tot 12 jaar. In Nederland en Vlaanderen zijn er enkele verschillen.

Mijn lagere schooltijd in een katholieke meisjesschool was een beproeving. Meer dan 40 jaar na datum blijft het mij een raadsel waarom ouders, directie, inspectie, … zes jaar lang -op geen enkel moment- ingegrepen hebben. Mijn hardnekkig karakter is in die periode gevormd, want op jonge leeftijd besefte ik dat ik er helemaal alleen voorstond in een bedreigende omgeving.

Nochtans keek ik als 6-jarige ontzettend uit naar het eerste leerjaar. Voornamelijk om te leren schrijven. Lezen had ik mijzelf geleerd in de laatste kleuterklas, tot leesniveau zesde leerjaar, is mij later verteld.

De eerste september liep het grondig fout: ons laatste kleuterklasje ging over naar de klas van juf R. Ik ging argeloos mee, maar werd zonder pardon in de klas van juf A. , de strengste juf van school gedropt, in een groep onbekende kindjes.

Pas toen ik meerderjarig was en dus verantwoordelijk voor mijn eigen daden, heeft mijn moeder toegegeven dat dit op haar aanvraag gebeurde. Ze vond de pedagogische kwaliteiten van juf A. namelijk beter.

Ik kan enkel getuigen van ver doorgedreven sadisme. Juf A. heeft een jaar lang mijn nachtmerries gedomineerd. Vanaf de eerste dag legde ze mij het zwijgen op.  Toen ik op 1 september trots voorlas wat er op bord stond, maakte  ze mij duidelijk dat we nog een hele tijd losse letters zouden leren en dat ik pas woordjes mocht lezen wanneer de andere kindjes daar ook aan toe waren. Differentiatie was voor haar een ijdel begrip.

Ik heb mij wekenlang koest gehouden en haar terreur met groeiende ontzetting aangezien. 1 specifiek voorval zal mij altijd bijblijven. Juf A.  had een lange aanwijsstok, die – wat wij niet wisten- ooit afgebroken en gelijmd was. Op een dag maakte ze zich zo boos tegen een klasgenootje dat ze de stok tegen het bord sloeg en die (opnieuw) in 2 brak.

Het berispte meisje is  toen minutenlang afgedreigd en juf A. eiste dat ze de volgende dag centjes zou meebrengen om een nieuwe stok te kopen. Een doodsbenauwd klasgenootje dat door de commotie naar toilet wilde en niet mocht, zal zich vermoedelijk levenslang herinneren dat ze en plein public haar plas liet lopen en vervolgens moest opdweilen.

Ondanks de akelige klassfeer, deed ik mijn best om bij te leren. Toen ik na een maand heel trots met mijn schitterend rapport naar huis huppelde, vroeg mijn vader in alle ernst waar de ontbrekende punten waren gebleven. Een van de meest verdrietige momenten uit mijn bestaan.

Mijn tweede leerjaar bracht ik door in een klas van 36. De hele groep mocht dagelijks het duel aanschouwen tussen de juf en een buitengewoon agressief, karaktergestoord meisje, dat pas 3 jaar later uit de school verwijderd werd, omdat ze op haar elfde nog steeds iedereen beet.

De juf van het derde leerjaar was een overspannen non van 65. Ze liet mijn moeder weten dat ik teveel mijn vinger opstak om het juiste antwoord te geven. Speciaal voor mij had ze ook een rijmpje gemaakt  waarin ze mij een vreselijke moeial noemde. Het stoorde mij uitermate dat het versje een haperende rijmstructuur had.

Haar vervangster had de gewoonte op mijn tong te slaan, als die uit mijn mond kwam bij het schrijven. Ik had veel moeite met de pengreep en daardoor een  slecht geschrift. Daarom uitte ik mijn frustratie door te blazen en mijn tong uit te steken. De overspannen non had dit wél toegestaan.

De 3 volgende jaren hoefde het hele lesgebeuren voor mij niet meer zo nodig. Gelukkig hadden de juffen dat door. Omdat we in de voormiddag taal hadden en ik daar werkelijk niets bijleerde, stuurden ze mij op dat moment de klas uit om melk rond te dragen, brieven te bezorgen, planten te gieten en boodschappen te doen. Aan die laatste activiteit kwam abrupt een einde toen  mijn moeder mij op een dag bij de slager in het dorp zag binnenstappen om voor de juf gehakt te kopen.

De laatste 3 jaren had ik enkel problemen met de turnjuf: ze trapte op mijn voeten omdat ik die naar binnen zette bij het stappen (ik heb x- benen), stond te lachen aan de kant van het zwembad toen het agressieve klasgenootje een vriendinnetje en mij bijna verdronk en liet een doodsbang meisje 5 minuten aan het hoogste klimraam hangen, terwijl ze ons aanspoorde om haar uit te jouwen wegens haar angst. Het meest beschamende voorval uit mijn lagere schooltijd gebeurde op het einde van een van de turnlessen.  Ik kotste tijdens de terugtocht naar ons klaslokaal de volledige gang van de school onder. Reden: ik had het niet aangedurfd te vragen naar toilet te gaan omdat ik doodmisselijk was van ondersteboven te hangen.

Ik heb aan die periode geen wezenlijke trauma’s overgehouden maar kan met de beste wil van de wereld niet begrijpen dat men ons dagelijks toevertrouwde aan zulke labiele personen. Mijn verhalen over wat er gebeurde op school, werden door mijn ouders stelselmatig geminimaliseerd,  zodat ik op de duur begon te twijfelen aan hun normen en waarden. Elke ochtend zeiden ze mij  flink mijn best te doen op school. Ik hoopte alleen maar  heelhuids de dag door te komen.