humaniora

Let op: Spelling van 1858 Lat., schoone wetenschappen, die den mensch sieren, als taalkunde, geschied-, natuurkunde, enz., waarin de jeugd, als voorafgaande studiën, gewoonlijk het eerst onderwezen wordt; schoolgeleerdheid. Humaniseren, menschelijk maken, beschaven, veredelen.

Mijn humanioratijd was een fijne tijd. Ik heb het geluk gehad naar een kleine dorpsschool te gaan, die pas het 3de jaar gemengd was en waar de zeldzame meisjes door de leerkrachten op handen gedragen werden en in uiterste nood bescherming kregen tegen het vaak drastische geweld van de cohorte losgeslagen jongens.

De eerste 2 jaren was ik een ijverig, ernstig meisje dat de hele tijd met haar neus in de boeken zat en heel mooie resultaten behaalde. Dat ik daarmee soms uitgelachen werd, raakte mijn koude kleren amper.

Vanaf het 3de jaar werd het spannender. Naast heel gemotiveerde, aangename lesgevers waren er ook een aantal onredelijke exemplaren, die hielden van machtsspelletjes. De akelige juffen uit de lagere school hadden mij evenwel gehard.

Vier jaar lang hebben mijn klasgenoten kunnen constateren dat ik zeer hardnekkig kon zijn en mij vaak in nesten werkte. Ik liet het niet aan mijn hart komen, omdat ik mij uitleefde tijdens de lessen Frans en een aantal goede vrienden had. De meeste waren jongens uit een hogere klas. Heel handig bij het maken van jaarlijks weerkerende taken.

Hoewel er zich een aantal vreemde gebeurtenissen hebben voorgedaan, heb ik mij op geen enkel moment zo bang en eenzaam gevoeld als in de lagere school. Een aantal situaties zijn mij evenwel bijgebleven:

  • De (alcoholverslaafde) leraar lichamelijke opvoeding die eiste dat ik in een opgedroogd plasje bloed ging zitten in de turnzaal. Ik vertikte het, maar ben achteraf -op aanraden van 2 vriendinnen- mijn verontschuldigingen gaan aanbieden. Zijn dreigement om mij het vijfde jaar over te laten doen, klonk gemeend.
  • De (eveneens alcoholverslaafde) leraar Engels die zo dronken was dat we hem niet verstonden en klassikaal de slappe lach kregen. De les daarna is hij in de klas van een vriendin, ladderzat meegedraaid met de bordvleugel en op zijn diplomatenkoffertje gevallen. Resultaat: 2 gebroken ribben en wij die week geen Engels.
  • De leraar Duits (later inspecteur),  die losse handjes had en met wie ik het na 1 minuut al aan de stok had en die ik dus beter kon ontwijken. Tijdens de lessen Duits heb ik al fietsend de mooie hoekjes van mijn geboortedorp verkend. Herr D. is ooit tijdens  een examenperiode rond ons huis geslopen om te controleren of mijn zieke zus niet fraudeerde. Gelukkig was ze te grieperig om de deur open te maken. Je weet maar nooit met losse handjes.
  • De leraar Wiskunde die een vreemde relatie had met zijn zoon, een van onze klasgenoten. Het veranderde elke les in een Griekse tragedie. Helaas begeleidde de strenge man ook alle buitenlandse reizen van onze klas.
  • De leraar Latijn. Een priester die zeer vrouwonvriendelijke opmerkingen maakte en naar mottenbollen en pijp stonk. Ik ben er nog steeds niet uit welke van de 2 geuren mij het meest afstootte.
  • De leraar Engels (later inspecteur) die te lui was om zijn lessen voor te bereiden en ons hele passages uit Shakespeare van buiten liet leren en voor de klas declameren. Altijd een succesnummer op feestjes.

Niettemin ben ik om diverse redenen heel tevreden over mijn humaniora.

Als buitenbeentje, ben ik erin geslaagd om vrienden te maken, die ook aan de zijlijn stonden. Met één van hen heb ik meer dan 35 jaar na datum nog contact. Hijzelf verklaart dat hij als entomoloog een voorkeur heeft voor vreemde specimens.

We hadden vooral mannelijke leraren, wat mij als ASS’er beter afging dan de juffen van de lagere school. De hele school baadde trouwens in een zeer mannelijke sfeer en ik voelde mij er thuis.

Het degelijk niveau van de opleiding, en met name van het Frans, heeft mij een voorsprong gegeven aan de universiteit. Mijn liefde voor Parijs is tijdens een schoolreis ontstaan, ook al ontpopte  de leraar Wiskunde zich tot een pseudo Napoleon.

Tenslotte heb ik in die periode met scha en schande  geleerd dat het geen enkele zin had om (meer dan eens) kwaad de klas uit te stormen. Ik heb mij 6 jaar lang kunnen bekwamen in het diplomatisch omgaan met superieuren. Met wisselend succes.